Hij was chansonnier, acteur, cabaretier en danser, maar bovenal een groot charmeur. De Fransen hielden van zijn sympathieke kop, zijn mediterrane aard en zijn onuitputtelijke talenten. Omstreden was hij ook, maar vooral in het buitenland, om zijn politieke opvattingen. Zijn liefde voor vele vrouwen werd van hem geaccepteerd. Men waardeerde het dat hij ondanks ontelbare avontuurtjes toch ruim 30 jaar bij zijn vrouw Simone Signoret bleef. Hij ging om met de grootste artiesten van zijn tijd, en hield desondanks zijn eenvoudige, vriendelijke uitstraling.
Op 13 oktober 1921 ziet hij het levenslicht, onder de naam Ivo Livi, in het Toscaanse stadje Monsummano. Hij is de jongste van het gezin, en heeft een broer, Giuliano en een zus, Lydia. Hij groeit op in een arbeidersgezin, dat al snel na zijn geboorte de wijk neemt naar Marseille, om te ontsnappen aan het fascistische bewind van Mussolini. Daar start vader Livi een bezemfabriekje, gaan zijn broer en zus al vroeg werken, en is de enige hoop op een goede scholing weggelegd voor Ivo. Maar wanneer het zaakje van zijn vader failliet gaat, moet ook de 11-jarige Ivo aan het werk. Hij begint in de fabriek, en een paar jaar later kan hij aan de slag als hulpje in de kapperszaak waar zijn zus ook werkt. Hij haalt het diploma voor kapper, en knipt enkele jaren de haren van de zeelieden in de haven van Marseille.
In Marseille komt hij ook voor het eerst in aanraking met de cinema. Hij wordt fan van Fred Astaire, en droomt van een grootse toekomst. Op 17-jarige leeftijd krijgt de wat verlegen Ivo dan zijn kans. Hij mag de zaal opwarmen van een lokaal variété-theater. Hij doet imitaties van bekende artiesten en neemt een nieuwe naam aan – Yves Montand, zijn moeder riep hem vanuit het raam met ‘Ivo.. monta!’ naar binnen. Het publiek ligt aan zijn voeten, en hij maakt vooral naam met een zelfgeschreven liedje, getiteld Dans les plaines du Far West.
Het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog betekent een kleine onderbreking van zijn artiestencarrière, maar wanneer de programmeur van het eerste theater waar hij werkte in 1941 hem op tournee door de regio laat gaan, wordt zijn populariteit groter en groter. In 1944 vertrekt hij naar Parijs, waar hij kennis maakt met Édith Piaf, en hij onder meer mag optreden in het fameuze Moulin Rouge. Spoedig na hun eerste kennismaking zijn Édith en Yves geliefden, ze gaan samen op tournee, en Édith introduceert hem in de wereld van de showbizz.
Op advies van Édith Piaf krijgt Yves vervolgens in 1945 een rolletje in de film Étoile sans lumière van Marcel Blistène en even later een grotere rol in Les Portes de la nuit van Marcel Carné. Die eerste twee rollen werden door de filmkritieken niet erg gewaardeerd, en gedurende enkele jaren concentreert Montand zich dan ook op zijn zangcarrière. Aan het begin van 1946 verbreekt Piaf plotseling hun relatie, zonder duidelijke reden.
Na enkele jaren van theater, ontmoet hij in 1949 Simone Signoret, een van de grootste filmsterren van dat moment, met wie hij een verhouding begint en later ook in het huwelijk treedt. In 1953 krijgt Montand vervolgens de doorbraakrol waar hij al lange tijd op wachtte. Henri-Georges Clouzot geeft hem de rol van Mario in zijn film Le salaire de la peur, een roemruchte film over het transport van nitroglycerine in een onherbergzaam gebied in Zuid-Amerika. Le salaire de la peur won de hoofdprijs op het festival van Cannes. Kort daarna staat hij weer in het theater, zes maanden lang. Met zo’n tweehonderdduizend verkochte kaartjes is hij dan op het hoogtepunt van zijn populariteit in Frankrijk.
In de jaren daarna manifesteert het sterrenkoppel zich in de communistische kringen, en raken ze bevriend met onder anderen Jean-Paul Sartre, Luis Bunuel en Pierre Brasseur. Niet veel later vertrekt Montand voor een tournee door Rusland en de oostbloklanden. Hij behaalt grote sucessen, maar raakt door wat hij daar ziet teleurgesteld in het communistische gedachtegoed.
In 1959 zet Montand vervolgens koers naar de Verenigde Staten, waar hij internationale sterrenstatus krijgt. Hij triomfeert met shows op Broadway, en maakt bij de uitreiking van de Oscar aan zijn vrouw Simone Signoret kennis met de grote Amerikaanse actrice Marilyn Monroe. Zij zorgt er voor dat Montand haar tegenspeler wordt in de film Let’s make love. De titel van de film brengen ze ook in de praktijk, want de twee sterren beginnen een relatie voor het oog van de camera, ondanks het feit dat Montand al die tijd getrouwd blijft met Simone Signoret. Na de promotie van de film verlaat Montand de Verenigde Staten, en verbeekt hij de relatie met Monroe. Het huwelijk tussen Signoret en Montand lijkt gered, maar Montand heeft daarna nog vele grote en kleine liefdes buiten het huwelijk. Toch zou het koppel al die tijd bij elkaar blijven.
Vanaf 1964 stopt Yves Montand met zijn carrière als chansonnier, en richt hij zich geheel op zijn acteerwerk. Hij maakt films met de bekendste cineasten van die tijd, zoals Costa Gavras, Alain Resnais, René Clément, Jean-Pierre Melville en Jean-Luc Godard. Vanaf dat moment blinkt hij uit in veelzijdigheid, hij speelt rollen in komedies als La folie des grandeurs, met Louis de Funès, avonturenfilms als Le sauvage, policiers als Le cercle rouge en dramafilms als César et Rosalie, van Claude Sautet, met als tegenspeelster Romy Schneider.
Pas in de jaren tachtig waagt hij zich weer aan een muzikale tournee, in enkel grote wereldsteden als Parijs, Rio de Janeiro en New York. Het succes van die voorstellingen is enorm, maar het haalt hem er niet toe over om zijn muziekcarrière verder te vervolgen. Hij richt zich opnieuw op de film, en maakt met Claude Berri het tweeluik dat volgens velen een absoluut hoogtepunt is in zijn filmcarrière: Jean de Florette en Manon des Sources. De rol van een oude, welgestelde man in een Provençaals dorpje is hem op het lijf geschreven. Zoals in zoveel van zijn filmrollen draagt hij de film met zijn personage, en maakt hij indruk door niet slechts een rol te spelen, maar door die rol ook echt te zijn.
Tijdens de opnames van Manon des Sources overlijdt zijn vrouw Simone Signoret. Het grijpt hem erg aan, en hij zet zijn verdere bezigheden en plannen op een laag pitje. Niet veel later verbindt hij zich met de laatste vrouw van zijn leven, Carole Amiel, een opname-assistente, bij wie hij op 67-jarige leeftijd zijn eerste kind verwekt. Valentin Montand wordt geboren op 31 december 1988. Het gezinnetje beleeft drie rustige jaren, waarin Yves nog in drie films een rol speelt. Op 9 november 1991 overlijdt Yves Montand aan de gevolgen van een hartaanval, op een van de laatste opnamedagen van IP5: L’île aux pachydermes, een film van regisseur Jean-Jacques Beineix.
Montand werd begraven op Père Lachaise in Parijs, naast zijn vrouw Simone Signoret. Eind jaren ’90 werden zijn stoffelijke resten opgegraven om een bij de rechter afgedwongen vaderschapstest te kunnen doen. Deze bleek negatief. In 2004 baarde de dochter van Simone Signoret – Montands stiefdochter – opzien door in een boek te bekennen dat Montand haar in haar jeugd enkele malen misbruikt zou hebben.
Yves Montand gaf in 1981 en 1982 nog een aantal voorstellingen in het Parijse Olympia. Hieronder een liedje uit de voorstelling:
Les Feuilles Mortes, Yves Montand. Tekst Jacques Prévert
Trailer van de film Manon des Sources (deel 2 van een tweeluik)